เรื่องราวของหน่วยรบ 5 นายจากยุคปัจจุบัน หลุดเข้าไปในยุคสมัยราชวงศ์ซ่งเหนือของจีน พร้อมอาวุธปืนไรเฟิล ชุดปฐมพยาบาล รวมถึงกระสุนและเชื้อเพลิงที่ร่อยหรอลงทุกที นี่คือพล็อตเรื่องสุดดึงดูดของ “Armed into the Song Dynasty” หนึ่งในละครสั้นที่สร้างด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) และโด่งดังเป็นพลุแตก
สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า ซีรีส์เรื่องนี้ออกฉายตอนแรกเมื่อวันที่ 22 ส.ค. ปีนี้ และขยายเรื่องราวจนมีถึง 10 ซีซัน รวม 1,000 ตอน โดยแต่ละตอนมีความยาวไม่ถึง 2 นาที แต่กวาดยอดเข้าชมสะสมทะลุ 4 พันล้านครั้งไปแล้ว อีกทั้งยังมีผู้ชมหลายล้านคนที่กดสั่งจอง (Pre-order) รอรับชมซีซันถัดไปล่วงหน้าก่อนวันออกอากาศจริง
ความสำเร็จของละครเรื่องนี้โดดเด่นตรงที่ทีมผู้สร้างล้วนเป็นคนธรรมดาทั่วไป ทีมงานทั้ง 6 คนประกอบด้วยอดีตคนขับรถรับจ้างผ่านแอปพลิเคชัน พนักงานส่งของ และอดีตพนักงานออฟฟิศ โดยมีจาง หานเซิง วัย 54 ปี หัวหน้าทีมวางแผน ที่เพิ่งเริ่มฝึกฝนการสร้างวิดีโอด้วย AI ด้วยตัวเองเมื่อเดือนมี.ค. ที่ผ่านมาเท่านั้น
ประสิทธิภาพสูงขึ้น ในต้นทุนที่ต่ำลง
เทคโนโลยี AI คือเบื้องหลังที่ทำให้การผลิตงานขนาดใหญ่และรวดเร็วเช่นนี้เกิดขึ้นได้จริง ทีมงานขนาดเล็กสามารถเรนเดอร์ฉากสมรภูมิรบอันกว้างใหญ่และเครื่องประกอบฉากราคาแพงได้อย่างรวดเร็ว จนสามารถผลิตละครป้อนตลาดได้ถึงสัปดาห์ละ 100 ตอน เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ชม ขณะที่ความยาวต่อตอนที่สั้นกระชับก็ตอบโจทย์พฤติกรรมการรับชมในยุคปัจจุบัน ส่วนกระแสตอบรับจากคนดูยังช่วยให้ผู้สร้างนำไปปรับปรุงเนื้อหาในตอนต่อ ๆ ไปได้ทันที
“Armed into the Song Dynasty” ไม่ใช่เพียงกรณีเดียวที่ประสบความสำเร็จ แต่ AI กำลังทลายกำแพงข้อจำกัดในการผลิตละครสั้นลง ตัวอย่างเช่น ซีรีส์แนวไซไฟเรื่อง “Guixu” ที่เปิดตัวเมื่อเดือนพ.ค. สามารถกวาดยอดวิวไปได้ถึง 100 ล้านครั้ง จากเงินลงทุนเพียงราว 200,000 หยวน หรือประมาณ 1 ล้านบาทเศษ โดยผู้สร้างลงมือทำเพียงลำพัง และไม่เคยผ่านการเรียนด้านภาพยนตร์มาก่อน
ซีรีส์ความยาว 12 ตอนเรื่องนี้ มีค่าใช้จ่ายด้านพลังประมวลผลคอมพิวเตอร์เพียงราว 2,000 หยวนต่อความยาว 1 นาที โดยแต่ละตอนยาวประมาณ 8 นาที ซึ่งหากเป็นการถ่ายทำด้วยคนแสดงจริงในแนวไซไฟหรือภัยพิบัติระดับเดียวกัน อาจต้องใช้งบประมาณสูงกว่านี้ถึง 100 เท่า
ข้อมูลในภาพรวมของอุตสาหกรรมยิ่งสะท้อนถึงประสิทธิภาพที่ก้าวกระโดด โดยในไตรมาสแรกของปี 2569 ละครสั้น AI ระดับพรีเมียมมีต้นทุนการผลิตเพียงราว 1 ใน 10 ของละครสั้นที่ใช้คนแสดงจริง และซีรีส์ AI ความยาว 100 ตอน สามารถปิดกล้องได้ภายในเวลาเพียง 3 วันเท่านั้น
นอกจากนี้ AI ยังช่วยลดความยุ่งยากตั้งแต่การเขียนบท การทำสตอรีบอร์ด การพากย์เสียง การแปลภาษา ไปจนถึงการปรับเนื้อหาให้เข้ากับวัฒนธรรมท้องถิ่น (Localization) โดยห่าว เฉิง ผู้เชี่ยวชาญด้านนวัตกรรมจาก Mango TV กล่าวว่า เทคโนโลยีนี้จะช่วยเร่งการขยายตลาดละครสั้นของจีนไปสู่ต่างประเทศ เนื่องจาก AI สามารถปรับเปลี่ยนมุกตลกทางอินเทอร์เน็ต เครื่องแต่งกาย และฉากหลังให้เข้ากับผู้ชมต่างชาติได้โดยยังคงเส้นเรื่องหลักไว้ ช่วยลดการพึ่งพาทีมงานปรับแก้บทในแต่ละประเทศ
ตลาดโตพรวด ยักษ์ใหญ่เทคฯ โดดร่วมวง
ปัจจุบัน จีนมีฐานผู้ชมละครสั้น AI ขนาดใหญ่มาก โดยมีจำนวนผู้ชมอย่างน้อย 600 ล้านคน
เฉา ซูหมิ่น ผู้อำนวยการสำนักงานบริหารวิทยุและโทรทัศน์แห่งชาติจีน (NRTA) เปิดเผยเมื่อช่วงต้นเดือนพ.ย. ว่า ในช่วง 10 เดือนแรกของปีนี้ มีละครขนาดสั้น (micro and short dramas) เผยแพร่ทั่วประเทศราว 550,000 เรื่อง ซึ่งสูงกว่ายอดรวมตลอดทั้งปี 2568 ถึง 17 เท่า และในจำนวนนี้มากกว่า 94% สร้างขึ้นด้วย AI
กระแสความนิยมดังกล่าวได้เข้ามาพลิกโฉมตลาด บริษัทวิเคราะห์ข้อมูล DataEye รายงานว่า มูลค่าตลาดละครสั้น AI ของจีนในช่วง 5 เดือนแรกของปีนี้ พุ่งทะลุ 2.2 หมื่นล้านหยวน และคาดการณ์ว่าตลอดทั้งปีจะสูงถึง 4 หมื่นล้านหยวน
บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ของจีนต่างเร่งชิงส่วนแบ่งในตลาดนี้ โดยเมื่อเดือนก.ย. ที่ผ่านมา Tencent ได้เปิดตัวแพลตฟอร์มสตรีมมิงละครสั้น AI เพื่อสร้างระบบนิเวศแบบครบวงจรตั้งแต่การผลิตไปจนถึงการจัดจำหน่าย ขณะที่ ByteDance และ Kuaishou ซึ่งเปิดตัวแพลตฟอร์มสร้างวิดีโอและแอปพลิเคชันรับชมไปก่อนหน้านี้ ก็ก้าวขึ้นมาเป็นผู้ให้บริการเครื่องมือหลักแก่เหล่าครีเอเตอร์
แอปพลิเคชัน Hongguo ของ ByteDance ซึ่งชูละครสั้น AI เป็นคอนเทนต์หลัก มียอดผู้ใช้งานรายวัน (DAU) พุ่งแตะ 168 ล้านคนในเดือนก.ค. เพิ่มขึ้นถึง 107% เมื่อเทียบกับปีก่อน และมียอดผู้ใช้งานรวมทะลุ 430 ล้านคนในเดือนก.ย. แม้ตัวเลขดังกล่าวจะนับรวมการรับชมละครสั้นทุกประเภทไม่ใช่เฉพาะงานจาก AI แต่ก็สะท้อนถึงช่องทางการจัดจำหน่ายขนาดใหญ่ที่ช่วยป้อนคอนเทนต์ AI สู่สายตาผู้ชม
ขณะเดียวกัน โมเดลสร้างวิดีโอก็พัฒนาอย่างก้าวกระโดด เช่น Kling AI ของ Kuaishou ซึ่งเป็นหนึ่งในเครื่องมือชั้นนำของจีน ได้อัปเกรดจากเวอร์ชัน 1.0 สู่เวอร์ชัน 3.0 Omni ภายในเวลา 2 ปี มียอดผู้ใช้งานทั่วโลกทะลุ 100 ล้านคนเมื่อเดือนมิ.ย. และทำรายได้ในไตรมาสแรกของปี 2569 ไปกว่า 650 ล้านหยวน
อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้ยังไม่มีโมเดลใดที่ผูกขาดตลาดเพียงรายเดียว เพราะทั้ง Seedance ของ ByteDance, Vidu ของ ShengShu Technology และ Hailuo ของ MiniMax ต่างก็รองรับกระบวนการผลิตระดับมืออาชีพได้เช่นกัน
ความท้าทายเบื้องหลังกระแสฮิต
การเติบโตอย่างรวดเร็วไม่ได้การันตีผลกำไรที่มั่นคงเสมอไป DataEye ใช้เกณฑ์ยอดเข้าชม 50 ล้านครั้งเป็นจุดคุ้มทุนที่ยอมรับกันทั่วไปในอุตสาหกรรม แต่พบว่ามีละครสั้น AI เพียง 1.3% เท่านั้นที่ทำยอดทะลุเกณฑ์ดังกล่าวและสร้างกำไรได้ ขณะที่อีก 98.7% ต้องประสบภาวะขาดทุน
นั่นหมายความว่ามีผลงานเพียงหยิบมือเดียวที่แจ้งเกิดได้สำเร็จ ส่วนเรื่องอื่น ๆ แทบไม่ได้รับความสนใจ ส่งผลให้ทีมผู้ผลิตส่วนใหญ่ต้องดิ้นรนเพื่อประคองตัวให้รอดและรักษาระดับการผลิตต่อไป
ปัญหานี้เป็นความกดดันเชิงโครงสร้าง เนื่องจากมีละครที่คล้ายคลึงกันนับพันเรื่องต้องแย่งชิงพื้นที่การมองเห็นจากอัลกอริทึมเดียวกัน ทำให้ความสนใจของผู้ชมและส่วนแบ่งรายได้ถูกหารเฉลี่ยจนเหลือน้อยลง และแม้เครื่องมือ AI จะมีราคาถูกลง แต่การใช้โมเดลระดับสูง การเรนเดอร์ซ้ำหลายรอบ พลังประมวลผลคอมพิวเตอร์ รวมถึงค่าการโปรโมต ก็ยังคงเป็นต้นทุนที่ต้องแบกรับ
นอกจากนี้ “คุณภาพ” ยังคงเป็นคอขวดสำคัญ แม้เหล่านักพัฒนาจะพยายามผลักดัน AI จากการทำคลิปสั้นไปสู่ซีรีส์ขนาดยาวและภาพยนตร์เต็มเรื่อง แต่การทำตอนสั้น ๆ ความยาว 2 นาทีให้ออกมาดูดี ไม่ได้แปลว่า AI จะสามารถประคองการเล่าเรื่องขนาดยาวให้สมบูรณ์ได้ ปัญหาใบหน้าตัวละครที่ไม่คงที่ ฉากหลังที่เปลี่ยนไปมา การเคลื่อนไหวที่ดูไม่เป็นธรรมชาติ และช่องโหว่ของบท ล้วนทำลายอรรถรสในการรับชมได้ง่ายดาย
ตัวอย่างเช่น “Sanxingdui: Future Past” ซึ่งได้รับการโปรโมตว่าเป็นภาพยนตร์ AI ฉายโรงเรื่องแรกของจีน ทำรายได้ไปเพียง 1.8 ล้านหยวนนับถึงวันพุธที่ผ่านมา (11 พ.ย.) หลังจากเข้าฉายเมื่อวันที่ 23 ต.ค. โดยค่ายผู้สร้างอย่าง BONA Film Group ระบุว่าเรื่องนี้เป็นเพียงงานทดลอง และกำลังเดินหน้าผลิตภาพยนตร์ AI เรื่องต่อไปแล้ว
ในด้านการกำกับดูแล หน่วยงานรัฐกำลังวางกรอบควบคุมอย่างเข้มงวด กฎระเบียบใหม่กำหนดให้ต้องได้รับความยินยอมอย่างชัดเจนก่อนนำใบหน้าหรือเสียงของบุคคลใดมาใช้ในคอนเทนต์ AI ควบคู่ไปกับการขออนุมัติก่อนการผลิต การตรวจสอบทางเทคนิค การตรวจสอบโดยมนุษย์ และระบบบันทึกข้อมูลที่ตรวจสอบย้อนหลังได้ นอกจากนี้ ในเดือนพ.ย. NRTA ยังได้เปิดปฏิบัติการระยะเวลา 2 เดือน เพื่อจัดการกับละครขนาดสั้นที่ผลิตอย่างลวก ๆ คุณภาพหยาบ หรือผลิตตามสูตรโดยขาดความคิดสร้างสรรค์อีกด้วย
โดย ปนัยดา ปัทมโกวิท
