นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.คลัง เป็นประธานในการประชุมคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยที่ประชุมฯ ได้มีมติเห็นชอบ (ร่าง) นโยบายการกำกับดูแลกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ และเตรียมเสนอร่างนโยบายฯ ต่อคณะรัฐมนตรีพิจารณาตามขั้นตอนต่อไป
โดยสาระสำคัญของร่างนโยบายดังกล่าว มีรายละเอียด ดังนี้
1. กำหนดให้ “ดาต้าเซ็นเตอร์ (DC)” หมายความว่า อาคาร สถานที่ หรือสิ่งปลูกสร้าง ที่มีและใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในการให้บริการที่เกี่ยวข้องกับการรวบรวม เก็บ ประมวลผล รับฝากหรือรับส่งข้อมูลโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์แก่บุคคลอื่นที่มิใช่บริษัทในเครือ ที่มีความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าเท่ากับหรือมากกว่า 0.5 MW ขึ้นไป
2. มอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ดำเนินการพัฒนาระบบ Dashboard TH-DC เพื่อรวมรวบข้อมูลการอนุมัติ อนุญาต DC ของหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องกับการอนุมัติ อนุญาตการประกอบกิจการ DC
3. เห็นชอบข้อกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ (Minimum Requirements) เพื่อกำหนดเงื่อนไขพื้นฐานที่ผู้ประกอบกิจการ DC ต้องปฏิบัติ ซึ่งจะช่วยสร้างความมั่นใจว่าการประกอบกิจการ DC จะไม่ส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยในชีวิต และทรัพย์สินของประชาชนและชุมชนโดยรอบ
โดยข้อกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ ครอบคลุม 4 มิติ ได้แก่
(1) ที่ตั้ง แผนการใช้ประโยชน์ที่ดิน การกักเก็บน้ำมันสำรองเพื่อผลิตกำลังไฟฟ้า
(2) การเชื่อมต่อกับโครงข่ายระบบไฟฟ้าและน้ำของประเทศ
(3) การจัดทำรายงานประมวลหลักการปฏิบัติ (Code of Practice : CoP) ทางด้านสิ่งแวดล้อม
(4) การสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม (Economic and Social Contribution)
และในแต่ละมิติ จะมีการแบ่งกลุ่ม DC ออกเป็น 7 ระดับ ได้แก่
ระดับที่ 1= 0-0.5 MW
ระดับที่ 2= >0.5-5MW
ระดับที่ 3= >5-10 MW
ระดับที่ 4= >10-20 MW
ระดับที่ 5= >20-50 MW
ระดับที่ 6= >50-200MW
ระดับที่ 7= ≥200MW
ซึ่งในแต่ระดับจะมีความเข้มข้นของข้อกำหนดที่แตกต่างกัน
ทั้งนี้ มอบหมายให้คณะอนุกรรมการฯ ชุดที่ 1 ดำเนินการจัดทำรายละเอียดลำดับขั้นตอน และกระบวนการขออนุมัติ และอนุญาตสำหรับผู้ประกอบการ DC (User Journey) ตามแนวทางข้างต้นต่อไป
4. เนื่องจากข้อกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำเป็นส่วนเพิ่มจากประกาศ ระเบียบและกฎหมายของหน่วยงานในปัจจุบัน ทำให้หน่วยงานต้องดำเนินการจัดทำ/ปรับปรุงประกาศ ระเบียบและกฎหมายจึงจะสามารถบังคับใช้ได้ ซึ่งคาดว่าจะใช้ระยะเวลาประมาณ 8 – 12 เดือน
นอกจากนี้ โดยหลักการ การกำหนดกรอบกติกาใหม่ดังกล่าว จะไม่สามารถใช้บังคับกับผู้ประกอบการ DC ที่ได้ดำเนินการก่อสร้างและได้รับใบอนุญาตก่อสร้างถูกต้องตามขั้นตอนของกฎหมายแล้ว ดังนั้น คณะกรรมการฯ จึงได้กำหนดหลักการบังคับใช้ข้อกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ และแนวทางการอนุมัติ อนุญาต DC ในช่วงเปลี่ยนผ่าน ดังนี้
4.1. DC ที่เปิดให้บริการแล้ว ให้กระทรวงดีอี จัดทำกฎหมายกำหนดให้ผู้ประกอบการดาต้าเซ็นเตอร์ ต้องดำเนินการให้สอดคล้องกับ CoP ที่คณะกรรมการนโยบายฯ จะประกาศกำหนดให้แล้วเสร็จภายใน 1 ปี ทั้งนี้ ให้ยื่น CoP ต่อ DC-OSS ตามขั้นตอน
4.2. DC ที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1 / ม.39 ทวิ) ก่อนวันที่ 11 สิงหาคม 2569 (วันที่ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีฯ มีผลบังคับใช้) ที่ก่อสร้างแล้วเสร็จ และเตรียมเปิดบริการ ให้หน่วยงานรับผิดชอบพิจารณาอนุมัติ อนุญาตตามข้อกำหนดและเงื่อนไขภายใต้กรอบกฎหมาย ประกาศและระเบียบที่เกี่ยวข้องในปัจจุบัน และแจ้งผลการพิจารณาให้กระทรวงดีอีทราบ ผ่านระบบ DC-OSS ภายใน 5 วัน เมื่อกระทรวงดีอีตรวจสอบแล้ว พบว่ามีการอนุมัติ อนุญาตครบถ้วนแล้ว จะแจ้งให้ผู้ประกอบการ DC เปิดบริการได้โดยมีเงื่อนไขให้ผู้ประกอบการ จะต้องดำเนินการให้สอดคล้องกับ CoP ตามที่คณะกรรมการนโยบายฯ จะประกาศกำหนดให้แล้วเสร็จภายใน 1 ปี ทั้งนี้ ให้ยื่น CoP ต่อ DC-OSS ตามขั้นตอน
4.3. DC ที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1 / ม.39 วิ) ภายหลังวันที่ 11 สิงหาคม 2569 หรือยังไม่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างฯ จะถือเป็นผู้ประกอบกิจการรายใหม่ที่ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ (Minimum Requirements)
4.4. DC ที่เปิดให้บริการแล้ว และมีแผนขยายความสามารถของระบบ ทำให้กำลังความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าเพิ่มขึ้นรวมมากกว่า 20 MW ให้ถือว่าส่วนที่ขยายดังกล่าวเป็นโครงการใหม่ และต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ (Minimum Requirements)
อย่างไรก็ตาม จากข้อมูลสถานะการประกอบกิจการ DC ที่ผ่านมาพบว่า ผู้ประกอบการทั้ง 2 กลุ่ม (4.3 และ 4.4) มีความก้าวหน้าของการดำเนินโครงการฯ ที่แตกต่างกันคณะกรรมการฯ จึงได้มอบหมายให้คณะอนุกรรมการฯ ชุดที่ 1 พิจารณาแนวทางการอนุมัติ อนุญาตการประกอบกิจการ DC กลุ่มดังกล่าวในช่วงเปลี่ยนผ่านให้แล้วเสร็จภายใน 1 เดือน
5. กรอบหลักการในการพิจารณา DC ที่เป็นโครงการใหม่ คณะกรรมการฯ มีมติมอบหมายให้กระทรวงดีอี เร่งดำเนินการจัดทำกฎหมาย เพื่อบูรณาการการบริหารและกำกับดูแลกิจการ DC โดยในเบื้องต้น จะกำหนดให้มีการเปิดรับข้อเสนอการลงทุน DC เป็นรอบ ๆ และดำเนินการคัดเลือกข้อเสนอในรูปแบบ Pitching โดยมีกลไก One Stop Service (DC-OSS) ทำหน้าที่เชื่อมโยงฐานข้อมูลกิจการ DC ภายใต้ระบบ Dashboard TH-DC ตรวจสอบสถานะ และติดตามประเมินผลการดำเนินโครงการ รวมทั้งคัดกรอง (Pre-Screening) ข้อเสนอโครงการก่อนเสนอคณะกรรมการกลั่นกรองฯ พิจารณาคัดเลือก DC ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการนโยบายฯ จะประกาศกำหนด
นอกจากนี้ คณะกรรมการฯ ได้มอบหมายให้คณะอนุกรรมการฯ ชุดที่ 1 เร่งจัดทำหลักเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือก DC เสนอคณะกรรมการฯ ตามขั้นตอนต่อไป โดยคณะกรรมการฯ ได้กำหนดหลักเกณฑ์เบื้องต้นว่า จะสนับสนุนการลงทุนพัฒนาดาต้าเซ็นเตอร์ที่สอดคล้องกับทิศทาง และเป้าหมายการพัฒนาประเทศ โดยมุ่งส่งเสริมดาต้าเซ็นเตอร์สีเขียว (Green Data Center) เพื่อสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ภายในปี 2593 การจัดหาทรัพยากรใช้เองทั้งในรูปแบบบางส่วนหรือทั้งหมด การกำกับติดตามให้ผู้ประกอบการรักษาคุณภาพ และความต่อเนื่องของบริการตามข้อตกลงระดับ
การให้บริการ (Service Level Agreement: SLA) และการพัฒนาระบบนิเวศดิจิทัล เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ และสังคม อาทิ การเพิ่มสัดส่วนการจ้างแรงงาน และการใช้ชิ้นส่วนภายในประเทศ ตลอดจนการส่งเสริมการลงทุนในอุตสาหกรรมดิจิทัลและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องภายในประเทศ
โดย กษมาพร กิตติสัมพันธ์/รัชดา คงขุนเทียน
